Wyszukiwarka

Wyszukiwarka

Kalendarium

Wtorek, 2017-02-21

Imieniny: Eleonory, Lenki

Statystyki

  • Odwiedziny: 161111
  • Do końca roku: 313 dni
  • Do wakacji: 122 dni

SPRAWDŹ, CZY DZIECKO DOJRZAŁO DO SZKOŁY

Czy moje dziecko jest wystarczająco dojrzałe by iść do pierwszej klasy? - takie pytanie zadaje sobie dziś wielu rodziców sześcioletnich dzieci, które objął obowiązek szkolny. Od strony formalnej dojrzałość szkolną oceniają poradnie pedagogiczno-psychologiczne. Ich opinia może zaważyć na tym, że dziecko nauki jeszcze nie zacznie.

Posłanie do szkoły dziecka, które jeszcze nie dojrzało do tak wielkiej zmiany w jego życiu, może mu wyrządzić poważną krzywdę. Co więc świadczy o tym, że poradzi sobie ono w całkowicie nowym otoczeniu? Co świadczy o tym, że dziecko jest już gotowe do nauki?
Profesor Barbara Wilgocka-Okoń, pedagog z Uniwersytetu Warszawskiego, definiuje gotowość szkolną jako „osiągnięcie przez dziecko takiego stopnia rozwoju umysłowego, emocjonalnego, społecznego i fizycznego, jaki umożliwia mu udział w życiu i opanowanie treści programowych klasy pierwszej”. Rozumiana w ten sposób gotowość szkolna nie zależy zatem jedynie od wieku dziecka ale także jego wrodzonych możliwości, indywidualnego tempa rozwoju psycho-fizycznego, a także doświadczenia zdobytego do tej pory za pośrednictwem dorosłych. Na dojrzałość szkolną sześciolatka składają się zatem osiągnięcia rozwojowe w trzech sferach: umysłowej, ruchowej i emocjonalno–społecznej.

O gotowości umysłowej dziecka 
do podjęcia nauki możemy mówić wtedy, gdy potrafi ono skupić uwagę przez dłuższy czas na tej samej czynności, przejawia zainteresowanie zjawiskami zachodzącymi w najbliższym otoczeniu oraz ma taki zasób słów, który bez problemu wystarcza mu do porozumiewania się z innymi i opowiadania historii. Dziecko dojrzałe do nauki w szkole potrafi rozpoczętą pracę doprowadzić do końca. Dotyczy to przede wszystkim prac plastycznych, które powinny zawierać dużo kolorowych szczegółów, prawidłowo rozmieszczonych na kartce. Ponadto dziecko powinno orientować się w czasie, przestrzeni oraz w schemacie własnego ciała. Jeśli chodzi o to ostatnie, to ważne, by odróżniało lewą rękę od prawej. Istotne znaczenie ma także prawidłowy rozwój wzroku i słuchu oraz koordynacja wzrokowo–ruchowa – bez nich dziecku będzie bardzo trudno opanować umiejętności czytania i pisania.

Jeśli chodzi o gotowość ruchową, 
zwraca się uwagę na koordynację ruchów, zwinność oraz równowagę, które zapewniają dziecku bezpieczne poruszanie się wśród rówieśników. Ważny jest również poziom rozwoju grafomotoryki, a przede wszystkim męczliwość ręki (czyli to, jak długo dziecko jest w stanie pisać, rysować czy odwzorowywać). Dziecko powinno prawidłowo chwytać narzędzie pisarskie oraz odwzorowywać kształty zgodnie z obowiązującymi kierunkami: od lewej do prawej, z góry do dołu.

Emocjonalnie gotowe 
do przekroczenia progu szkoły dziecko jest gotowe wtedy, kiedy nie ma trudności w rozstawaniu się z rodzicami, kiedy potrafi lub stara się opanować swoje emocje, zwłaszcza złość. Dziecko dojrzałe emocjonalnie inicjuje zabawy z rówieśnikami oraz rozumie i przestrzega zasady obowiązujące w grupie. Prawidłowo też reaguje na uwagi ze strony rówieśników i nauczyciela (np. nie obraża się, kiedy nauczyciel zwraca mu uwagę za złe zachowanie), rzadko płacze, gdy ponosi porażkę. Rozumie także proste sytuacje społeczne i potrafi rozpoznać, co jest dobre, a co złe (wie, że nie wolno krzywdzić innych, kraść, przeklinać).

Dojrzałość społeczna 
ucznia przejawia się w jego samodzielności, zwłaszcza w zakresie samoobsługi: ubierania się, mycia, pakowania tornistra, załatwiania potrzeb fizjologicznych itp. O tego rodzaju dojrzałości świadczy także umiejętność zorganizowania sobie miejsca pracy oraz poczucie odpowiedzialności za swoje rzeczy (tornister, bluzę, strój na wf itp.).


Kończąc przedszkole czy zerówkę dzieci otrzymują od nauczyciela ocenę gotowości szkolnej. Opracowywana jest ona na podstawie prowadzonych przez wychowawcę obserwacji, które dotyczą omówionych wyżej sfer. W niektórych placówkach psychologowie czy pedagodzy prowadzą bardziej rozbudowane, wstępne badania gotowości szkolnej. Na podstawie tych obserwacji i badań rodzic otrzymuje informację, czy powinien starać się o odroczenie obowiązku szkolnego dla swojego dziecka. 

Anna Meslin
Jest psychologiem i logopedą. Pracuje w Szkole Podstawowej nr 27 w Gdańsku.